Zdania celowe w języku angielskim – zasady i przykłady

Zdania celowe (clauses of purpose) wyjaśniają, w jakim celu wykonujemy jakąś czynność. Najczęściej spotkasz konstrukcje so that i in order that oraz wyrażenia celu to, in order to i so as to. Poznaj różnice, przykłady z tłumaczeniem i sprawdź wiedzę w ćwiczeniu.

Co to są zdania celowe (clauses of purpose)?

Zdanie celowe to zdanie podrzędne określające zamierzony cel czynności. Odpowiada na pytanie „po co?” lub „w jakim celu?”. Zwykle zawiera własny podmiot i czasownik.

I left early so that I could catch the bus.
Wyszedłem wcześniej, żeby zdążyć na autobus.

They spoke quietly so that the baby would not wake up.
Mówili cicho, żeby nie obudzić dziecka.

W pierwszym przykładzie so that I could catch the bus jest zdaniem celowym. Natomiast to catch the bus to wyrażenie bezokolicznikowe celu, a nie zdanie z osobową formą czasownika. Obie konstrukcje odpowiadają na pytanie „po co?”.

Jak wyrażać cel po angielsku? Najważniejsze konstrukcje

Porównaj najczęściej używane struktury:

Konstrukcje wyrażające cel w języku angielskim
KonstrukcjaZastosowaniePrzykład i tłumaczenie
to + czasownikNajprostsze wyrażenie celuShe studies to improve her English.
Uczy się, żeby poprawić swój angielski.
in order to + czasownikWyraźniejsze, nieco bardziej formalneWe left early in order to avoid traffic.
Wyjechaliśmy wcześniej, aby uniknąć korków.
so as to + czasownikDość formalne wyrażenie celuHe whispered so as to avoid waking anyone.
Szeptał, żeby nikogo nie obudzić.
so that + podmiot + czasownikZdanie celowe; często z can, could, will lub wouldI wrote it down so that I wouldn't forget.
Zapisałem to, żebym nie zapomniał.
in order that + podmiot + czasownikFormalne zdanie celoweShe explained the rules in order that everyone could understand.
Wyjaśniła zasady, aby wszyscy mogli je zrozumieć.

To, in order to, so as to i so that – różnice

To + bezokolicznik

Używaj to + podstawowa forma czasownika, gdy wykonawca czynności głównej jest również wykonawcą czynności określającej cel.

I went to the library to study.
Poszedłem do biblioteki, żeby się uczyć.

She saved money to buy a laptop.
Oszczędzała pieniądze, żeby kupić laptop.

In order to i so as to

Po obu wyrażeniach występuje czasownik w formie podstawowej. Są przydatne w bardziej formalnym stylu lub gdy chcemy mocniej podkreślić cel.

He took notes in order to remember the details.
Robił notatki, aby zapamiętać szczegóły.

We closed the door so as not to disturb the class.
Zamknęliśmy drzwi, żeby nie przeszkadzać klasie.

Przeczenie wyrażamy najczęściej jako in order not to lub so as not to + czasownik.

So that i in order that

Po tych spójnikach występuje podmiot i czasownik. Konstrukcje te są szczególnie przydatne, gdy osoba wykonująca czynność główną jest inna niż osoba, której dotyczy cel.

I gave Anna the instructions so that she could complete the task.
Dałem Annie instrukcje, żeby mogła wykonać zadanie.

We turned on the lights so that everyone could see.
Włączyliśmy światła, żeby wszyscy mogli widzieć.

The manager clarified the process in order that the team could proceed.
Kierownik wyjaśnił procedurę, aby zespół mógł kontynuować pracę.

Gdy mówimy o celu w teraźniejszości lub przyszłości, często używamy can lub will. W odniesieniu do czynności przeszłej typowe są could i would.

Zdania celowe po angielsku – przykłady z tłumaczeniem

Życie codzienne

I set an alarm so that I wouldn't oversleep.
Nastawiłem budzik, żeby nie zaspać.

She brought an umbrella so that she could stay dry.
Wzięła parasol, żeby nie zmoknąć.

We made a shopping list to remember everything.
Zrobiliśmy listę zakupów, żeby o niczym nie zapomnieć.

Szkoła i nauka

The teacher repeated the instructions so that all students could understand them.
Nauczyciel powtórzył instrukcje, żeby wszyscy uczniowie je zrozumieli.

The researchers collected more data in order to test their hypothesis.
Badacze zebrali więcej danych, aby sprawdzić swoją hipotezę.

Praca i biznes

The team updated the website so that customers could find information more easily.
Zespół zaktualizował stronę, aby klienci mogli łatwiej znaleźć informacje.

We scheduled the meeting early to allow more time for discussion.
Zaplanowaliśmy spotkanie wcześniej, żeby mieć więcej czasu na dyskusję.

Typowe błędy w zdaniach celowych

Typowe błędy i poprawne konstrukcje
NiepoprawniePoprawnieWyjaśnienie
She went out for buy milk.She went out to buy milk.Cel wyrażamy przez to + czasownik, nie przez for + czasownik.
I left early so that catch the train.I left early so that I could catch the train.Po so that potrzebne jest zdanie z podmiotem i czasownikiem.
He whispered to not wake anyone.He whispered so as not to wake anyone.To standardowa, jednoznaczna konstrukcja przecząca.

Cel a skutek: She studied hard so that she could pass opisuje zamiar (uczyła się, żeby zdać). She studied so hard that she passed opisuje skutek (uczyła się tak pilnie, że zdała). To dwie różne konstrukcje.

Zdania celowe – ćwiczenia online

Wybierz poprawną odpowiedź, aby uzupełnić zdanie. Po każdym pytaniu zobaczysz wyjaśnienie, a na końcu wynik.

Najczęściej zadawane pytania

Co to są zdania celowe w języku angielskim?

To zdania podrzędne wyrażające zamierzony cel działania, często wprowadzane przez so that lub in order that.

Czy „to + czasownik” jest zdaniem celowym?

W materiałach do nauki języka często omawia się tę konstrukcję razem ze zdaniami celowymi. Ściślej mówiąc, to + czasownik tworzy zwykle wyrażenie bezokolicznikowe celu, a nie zdanie z osobową formą czasownika.

Jaka jest różnica między „so that” a „in order to”?

Po so that występuje podmiot i czasownik, natomiast po in order to – podstawowa forma czasownika. Wykonawca czynności jest wtedy zazwyczaj ten sam co w zdaniu głównym.

Czy „so as to” jest używane w codziennym angielskim?

Tak, choć brzmi bardziej formalnie niż proste to + czasownik.

← Wróć do gramatyki angielskiej

REKLAMA